ΤΟ ΣΗΜΑ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (TRADE MARK)

ΤΟ ΣΗΜΑ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ (TRADE MARK)

Το σήμα διακρίνεται σε:

α) Εθνικό σήμα, ή απλώς σήμα: το δικαίωμα που απονέμεται από τη Διεύθυνση Σημάτων ή τα Διοικητικά Δικαστήρια, σύμφωνα με το νόμο 4970/20, ρυθμίζεται από αυτόν και παράγει αποτελέσματα στην Ελληνική Επικράτεια.

β) Σήμα της ΕΕ: το δικαίωμα που απονέμεται από το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) σύμφωνα με τον Κανονισμό 2017/1001/ΕΕ, ρυθμίζεται από αυτόν και παράγει αποτελέσματα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχοντας ενιαίο χαρακτήρα σε όλα τα κράτη μέλη.

γ) Διεθνές σήμα ή εγκεκριμένη διεθνής καταχώριση: το δικαίωμα που στηρίζεται σε Διεθνή Καταχώριση στο διεθνές μητρώο σημάτων που τηρεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Διανοητικής Ιδιοκτησίας (WIPO) σύμφωνα με το Διεθνές Πρωτόκολλο της Μαδρίτης (1989), το οποίο απονέμεται από τη Διεύθυνση Σημάτων ή τα Διοικητικά Δικαστήρια σύμφωνα με το πιο πάνω Πρωτόκολλο και το νόμο 4970/20, μετά από αίτηση επέκτασης της προστασίας του στην Ελληνική Επικράτεια και προστατεύεται όπως το εθνικό σήμα.

Με τον ισχύοντα νόμο παρέχεται η δυνατότητα μη παραδοσιακών μορφών σημάτων, δηλαδή εγκαταλείπεται η παραδοσιακή μορφή της γραφικής παράστασης και εισάγεται ο θεσμός των σημάτων πιστοποίησης. Έτσι το σήμα μπορεί να αποτελείται από οποιαδήποτε σημεία, ιδίως από λέξεις, συμπεριλαμβανομένου του ονόματος προσώπων, ή από σχέδια, γράμματα, αριθμούς, χρώματα, το σχήμα του προϊόντος ή τη συσκευασία του προϊόντος, ή από ήχους, υπό την προϋπόθεση ότι τα σημεία αυτά α) είναι ικανά να διακρίνουν τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μιας επιχείρησης από τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες άλλων επιχειρήσεων και  β) μπορούν να αναπαρίστανται στο μητρώο, κατά τρόπο που επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές και στο κοινό να προσδιορίζουν με σαφήνεια και ακρίβεια το αντικείμενο της προστασίας που παρέχεται στο δικαιούχο του.

Με τον ισχύοντα νόμο, που εγκαταλείπει τη μορφή του «παραδοσιακού σήματος» ανοίγει ο δρόμος για την κατοχύρωση και του οσφρητικού σήματος, δηλαδή η δυνατότητα προστασίας μιας μυρωδιάς, με την οποία το καταναλωτικό κοινό θα συνδέει το προϊόν ή και την υπηρεσία που αντιστοιχεί στο σήμα αυτό. Το οσφρητικό σήμα προβλέπεται ρητά στις έννομες τάξεις των ΗΠΑ (κατοχυρώθηκε μυρωδιά τσιχλόφουσκας για σανδάλια, μυρωδιά φράουλας για οδοντόβουρτσες) και της Αυστραλίας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε μόνο μια κατοχύρωση οσφρητικού σήματος, που ήταν η μυρωδιά «του φρεσκοκομμένου γρασιδιού» για μπαλάκια του τένις, το οποίο όμως σήμερα δεν προστατεύεται, διότι δεν ανανεώθηκε μετά τη λήξη του. Πάντως στο οσφρητικό σήμα, η οσμή δεν πρέπει να απορρέει από τη φύση αυτή καθ’ εαυτή του προϊόντος. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι όταν η Chanel προσπάθησε να κατοχυρώσει στο Ηνωμένο βασίλειο την ευρέως γνωστή κολόνια «Νο 5», η αίτηση της απορρίφθηκε με το βασικό επιχείρημα ότι η οσμή σε μια κολόνια είναι το βασικό στοιχείο του προϊόντος.

Για την  αναπαράσταση του σήματος, αυτό πρέπει να υποβάλλεται στο μητρώο σε οποιαδήποτε κατάλληλη μορφή, με τη χρήση ευρέως διαθέσιμης τεχνολογίας, που καθιστά δυνατή την αναπαράστασή του κατά τρόπο σαφή, ακριβή, αυτοτελή, ευπρόσιτο, κατανοητό, διαρκή και αντικειμενικό.  Η αναπαράσταση του σήματος καθορίζει το αντικείμενο της καταχώρισης. Αν η αναπαράσταση συνοδεύεται από περιγραφή, η περιγραφή πρέπει να συμφωνεί με την αναπαράσταση και να μη διευρύνει το πεδίο της. Σε περίπτωση απόκλισης της περιγραφής από την αναπαράσταση υπερισχύει η τελευταία.

Επί του σήματος μπορεί να συσταθεί ενέχυρο ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα με την εγγραφή της σχετικής σύμβασης στο μητρώο σημάτων. Το σήμα μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συντηρητικής ή αναγκαστικής κατάσχεσης και αναγκαστικής εκτέλεσης. Οι παραπάνω πράξεις εγγράφονται στο μητρώο σημάτων. Το σήμα ανήκει στην πτωχευτική περιουσία. Η απόφαση που κηρύσσει την πτώχευση εγγράφεται στο μητρώο σημάτων. Οι επιχειρήσεις δαπανούν χρόνο και χρήματα για τη δημιουργία ενός σήματος και για την προστασία τους είναι σκόπιμο να διενεργούν πριν προχωρήσουν έρευνα, μέσω ενός έμπειρου δικηγόρου, προκειμένου να διαπιστώσουν αν έχει ήδη κατοχυρωθεί ένα ίδιο ή παρόμοιο σήμα που να βρίσκεται σε ισχύ. Επίσης πρέπει να αποφασίσουν τι σήμα θα επιλέξουν να κατοχυρώσουν δηλαδή εθνικό, ευρωπαϊκό ή διεθνές ανάλογα με τα επιχειρηματικά σχέδια δραστηριοποίησης και επέκτασης τους.