ΤΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Η΄ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
(SHAPE MARK)
Σύμφωνα με το π.δ. 259/1997 «σχέδιο ή υπόδειγμα» είναι η εξωτερικά ορατή εικόνα του συνόλου ή μέρους προϊόντος, η οποία προκύπτει από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που έχει, ιδιαίτερα η γραμμή, το περίγραμμα, το χρώμα, το σχήμα η μορφή και/ή τα υλικά του ίδιου του προϊόντος και/ή της διακόσμησης που φέρει. Επίσης ως «προϊόν» ορίζεται κάθε βιομηχανικό ή βιοτεχνικό προϊόν, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται τα συστατικά που προορίζονται για συναρμολόγηση σε ένα σύνθετο προϊόν, η συσκευασία, η παρουσίαση, τα γραφικά σύμβολα και τα τυπογραφικά στοιχεία, αλλά αποκλείονται τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Σύμφωνα με το νόμο ένα σχέδιο ή υπόδειγμα προστατεύεται εφόσον είναι νέο και έχει ατομικό χαρακτήρα.
Ειδικότερα:
1.Ουσιαστική προϋπόθεση για την προστασία των βιομηχανικών σχεδίων και υποδειγμάτων είναι κατ` αρχήν η ορατή και μάλιστα «με γυμνό μάτι» μορφή τους, θα πρέπει δηλαδή οι συγκεκριμένες μορφικές διαπλάσεις των αντίστοιχων βιομηχανικών ή βιοτεχνικών προϊόντων να είναι αντιληπτές με την αίσθηση της όρασης, προκειμένου ν` αποτελέσουν αντικείμενο προστασίας σύμφωνα με τις διατάξεις του παραπάνω προεδρικού διατάγματος.
2.Τα σχέδια και υποδείγματα πρέπει να είναι εφαρμόσιμα «βιομηχανικά ή βιοτεχνικά προϊόντα», τα οποία, σύμφωνα και με την κοινή χρήση των λέξεων αυτών, αποτελούν μόνο κινητά πράγματα.
3.Τα σχέδια και υποδείγματα προστατεύονται αρκεί να είναι επιδεκτικά βιομηχανικής εφαρμογής και δεν απαιτείται να χρησιμοποιούνται στην πραγματικότητα.
4.Τα βιομηχανικά σχέδια και υποδείγματα εξοπλίζονται με απόλυτο δικαίωμα και ως εκ τούτου είναι προστατεύσιμα, εφόσον είναι «νέα» και έχουν «ατομικό χαρακτήρα». «Νέα» είναι, αν μέχρι το χρόνο κατάθεσης της αίτησης στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (ή, αν διεκδικείται προτεραιότητα, μέχρι την ημερομηνία προτεραιότητας) δεν έχουν διατεθεί στο κοινό πανομοιότυπα σχέδια ή υποδείγματα. Πανομοιότυπα θεωρούνται τα σχέδια ή υποδείγματα, των οποίων τα χαρακτηριστικά διαφέρουν μόνον ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειες. Εξάλλου, το σχέδιο ή υπόδειγμα έχει ατομικό χαρακτήρα αν η όλη εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη (συνήθως καταναλωτή) διαφέρει από εκείνη που προκαλείται στον ίδιο χρήστη από οποιοδήποτε άλλο σχέδιο ή υπόδειγμα, το οποίο έχει καταστεί προσιτό στο κοινό πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την καταχώριση. Επομένως, η ουσιαστική προϋπόθεση του «νέου» αφενός συντρέχει για εκείνα τα σχέδια ή τα υποδείγματα, τα οποία δεν είναι ήδη γνωστά στο ενδιαφερόμενο κοινό σε οικουμενικό επίπεδο, αφετέρου η έννοια του «νέου» εξετάζεται με τη διαδικασία της σύγκρισης μεταξύ παλαιού και νέου. Έτσι συγκρίνεται η συνολική εντύπωση του ελεγχόμενου σχεδίου ή υποδείγματος με τη συνολική εντύπωση που προκαλεί κάθε ένα ξεχωριστά από τα ήδη γνωστά και παρεμφερή σχέδια ή υποδείγματα. Μάλιστα, τότε μόνον θεωρείται ότι το εξεταζόμενο σχέδιο ή υπόδειγμα δεν είναι νέο, όταν είναι πανομοιότυπο, δηλαδή απολύτως όμοιο με κάποιο προγενέστερο. Αυτό έχει ως συνέπεια να θεωρούνται ότι δεν είναι «νέα» και ως εκ τούτου να αποκλείονται από την προστασία του παραπάνω προεδρικού διατάγματος, μόνον εκείνα τα σχέδια και τα υποδείγματα, τα οποία αποτελούν πιστή αντιγραφή γνωστών ήδη σχεδίων και υποδειγμάτων ή διαφέρουν από τα τελευταία μόνον ως προς επουσιώδεις λεπτομέρειές τους. Επομένως, το «νέο» είναι επιεικής και εύκολη στην εφαρμογή της ουσιαστική προϋπόθεση προστασίας, αφού, αφενός, αποκλείει μόνο τα σχέδια ή υποδείγματα που είναι αντιγραφές προηγουμένων σχεδίων ή υποδειγμάτων και, αφετέρου, διαπιστώνεται χωρίς κρίση με αξιολογικά στοιχεία.
Ενόψει του ότι, κατά τα προαναφερόμενα, «νέα» δεν είναι μόνο τα ήδη γνωστά σχέδια και υποδείγματα, ανακύπτει η ανάγκη οριοθέτησης των γνωστών κατά την έννοια του νόμου σχεδίων και υποδειγμάτων. Το παραπάνω προεδρικό διάταγμα ορίζει ότι το σχέδιο ή υπόδειγμα θεωρείται ότι έχει καταστεί προσιτό στο κοινό (άρα δεν είναι «νέο») αν έχει δημοσιευθεί μετά από καταχώριση ή με άλλο τρόπο έχει εκτεθεί, κυκλοφορήσει στο εμπόριο ή γνωστοποιηθεί με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, εκτός αν τα γεγονότα αυτά (δημοσίευση, έκθεση, κυκλοφορία, γνωστοποίηση) ήταν λογικώς αδύνατο να γίνουν γνωστά, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, στους κύκλους που ειδικεύονται στον οικείο κλάδο και ασκούν δραστηριότητες εντός της Κοινότητας, πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για καταχώριση στον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας (Ο.Β.Ι.), ή, εφόσον διεκδικείται προτεραιότητα, πριν από την ημερομηνία προτεραιότητας. Έτσι, δεν θεωρούνται «νέα», όσα σχέδια ή υποδείγματα είναι ήδη γνωστά στους σχεδιαστές, παραγωγούς και εμπόρους της σχετικής αγοράς, οι οποίοι ασκούν δραστηριότητες εντός της ευρύτερης περιοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναφορικά δε με τον χρόνο και το μέσο γνωστοποίησης του προγενέστερου σχεδίου ή υποδείγματος δεν υφίστανται ιδιαίτεροι περιορισμοί, με την έννοια ότι την ουσιαστική προϋπόθεση του «νέου» αναιρούν τα προϋπάρχοντα σχέδια και υποδείγματα, τα οποία έγιναν γνωστά στο παρελθόν με οποιοδήποτε μέσο. Συνεπώς, δεν είναι «νέα», σύμφωνα με την έννοια του νόμου, και εκείνα τα σχέδια ή υποδείγματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στον ειδικό τύπο ή παρουσιάσθηκαν σε κλαδικές εκθέσεις κατά το απώτερο παρελθόν. Αρκεί ότι τα σχέδια ή τα υποδείγματα του μακρινού παρελθόντος να είναι και σήμερα προσιτά, δηλαδή οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματίες να έχουν τη δυνατότητα να τα βρουν και να τα αξιοποιήσουν χωρίς ιδιαίτερες δυσχέρειες. Περαιτέρω, αποφασιστικής σημασίας για τον «ατομικό χαρακτήρα» του σχεδίου ή υποδείγματος είναι το ερώτημα, αν το κρίσιμο προϊόν εμφανίζεται ως κάτι το ουσιαστικώς διαφορετικό στα μάτια του ενημερωμένου χρήστη, επομένως και ως προϊόν που θα άξιζε να αποκτήσει γι` αυτόν τον λόγο. Επομένως, τα σχέδια και τα υποδείγματα διαθέτουν «ατομικό χαρακτήρα», όταν συντελούν στην επαρκή διαφοροποίηση των αντιστοίχων προϊόντων, στα οποία εφαρμόζονται, με περαιτέρω συνέπεια να αυξάνεται η ελκυστικότητα και ο κύκλος των πωλήσεών τους. Ως ενημερωμένος δε χρήστης θεωρείται ο τελικός καταναλωτής, δηλαδή ο τελικός αποδέκτης αυτού του προϊόντος, ο οποίος έχει επαρκή ενημέρωση για την υφιστάμενη μορφολογία των προϊόντων, στα οποία εφαρμόζεται το εξεταζόμενο βιομηχανικό σχέδιο. Σε αντίθεση με την ουσιαστική προϋπόθεση του νέου, όπου ο έλεγχος της συνδρομής της πραγματοποιείται με βάση τις γνώσεις ειδικών επαγγελματιών, η ουσιαστική προϋπόθεση του ατομικού χαρακτήρα εξετάζεται με βάση τη συνολική εντύπωση που αποκομίζει ο ενημερωμένος χρήστης. Περαιτέρω, σύμφωνα με το π.δ. 259/97, για την καταχώριση σχεδίου ή υποδείγματος απαιτείται η κατάθεση αίτησης καταχώρισης στον Ο.Β.Ι. και εφόσον αυτή είναι κανονική και πλήρης, εκδίδεται από τον τελευταίο μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από την κατάθεση της αίτησης πιστοποιητικό καταχώρισης του σχεδίου ή υποδείγματος, χωρίς προηγούμενο έλεγχο των ουσιαστικών προϋποθέσεων και με ευθύνη του καταθέτη, το οποίο ισχύει για πέντε έτη από την ημερομηνία κανονικής κατάθεσης της αίτησης στον Ο.Β.Ι., με δυνατότητα ανανέωσης ανά πενταετία και συνολικά μέχρι εικοσιπέντε.
Επισημαίνεται ότι παρά την καταχώριση του σχεδίου ή υποδείγματος στον Ο.Β.Ι, τούτο προστατεύεται από το νόμο μόνον εάν είναι «νέο» και έχει «ατομικό χαρακτήρα», δηλαδή μόνο αν μέχρι το χρόνο κατάθεσης της αίτησης για καταχώριση δεν έχει διατεθεί στο κοινό κανένα πανομοιότυπο σχέδιο ή υπόδειγμα, έστω και με διαφορές ως προς τις επουσιώδεις λεπτομέρειες και μόνο αν η όλη εντύπωση που προκαλεί στον ενημερωμένο χρήστη διαφέρει από εκείνη που προκαλείται στον ίδιο χρήστη από οποιοδήποτε άλλο σχέδιο ή υπόδειγμα, το οποίο έχει καταστεί προσιτό στο κοινό με έκθεση και κυκλοφορία στο εμπόριο πριν από την ημερομηνία της αίτησης για καταχώριση του στον ΟΒΙ. Η έλλειψη ελέγχου των ουσιαστικών προϋποθέσεων για την έκδοση του σχετικού πιστοποιητικού αντισταθμίζεται με τη δυνατότητα της δικαστικής αναγνώρισής του ως άκυρου για τους λόγους που προβλέπονται στο νόμο. Με την καταχώρηση ο δικαιούχος σχεδίου ή υποδείγματος αποκτά το αποκλειστικό δικαίωμα να το χρησιμοποιεί και να απαγορεύει σε κάθε τρίτον τη χρήση του χωρίς την συγκατάθεσή του. Σε κάθε περίπτωση, συνεπώς, προσβολής ή επαπειλούμενης προσβολής του καταχωρημένου σχεδίου ή υποδείγματος, ο κάτοχος του μπορεί να αξιώσει την αναγνώριση του δικαιώματος του, την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον, ενώ εάν συντρέχει υπαίτια (από δόλο ή αμέλεια) προσβολή του καταχωρημένου σχεδίου ή υποδείγματος, ο ζημιωθείς κάτοχος του δικαιούται να απαιτήσει από τον προσβολέα αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση για την ηθική του βλάβη.
Recent Comments